ಮೈಸೂರಿನ ಸಿರಿ ಈ ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ: ಮೌನದಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡುವ ವೈರಾಗ್ಯದ ಪ್ರತಿಮೆ

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹ

ಬೆಳಗಿನ ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿ… ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಶ್ಶಬ್ದ… ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ದೂರದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸೇ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸ್ಥಳವೇ ಮೈಸೂರಿನ ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ.

ಜೈನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಬಾಹುಬಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ಹಲವರಿಗೆ ಎಸ್.ಎಸ್.ರಾಜಮೌಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾದ ಪಾತ್ರ ನೆನಪಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ಜೈನಧರ್ಮದ ಬಾಹುಬಲಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿ ಎಂದರೆ ವೈರಾಗ್ಯ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕ.

ಬಾಹುಬಲಿ, ಅಥವಾ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ, ತನ್ನ ರಾಜಸಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹನೀಯ. ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಪಂಚಪರಮೇಷ್ಠಿಗಳಂತೆ ಜೈನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಾರ್ಕಳ, ವೇಣೂರ ಮತ್ತು ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹತ್ತಿರದ ಒಂದು ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಅಡಗಿದ ರತ್ನ. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 20 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಹುಣಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬಿಳಿಕೆರೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವಾದರೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು 700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಶ್ರವಣಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 50 ಮೀಟರ್. ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೇ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುಟ್ಟ ಟಿಬೆಟ್ ಬೈಲುಕೊಪ್ಪೆ

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಕೆಳಗಿನ ಆವರಣದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

ವಿಗ್ರಹದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದು.

  • ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ವಿಗ್ರಹ: 58 ಅಡಿ

  • ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ವಿಗ್ರಹ: 20 ಅಡಿ

ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಂದಹಾಸವು ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಕಾಲುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಆಕೃತಿಗಳು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಜೈನ ಕಲೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಪ್ರಯಾಣ

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲೇ ಕೆತ್ತಿದ ಸುಮಾರು 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಬೇಕು. ಈ ಏರುಗತಿಯ ಪ್ರಯಾಣವು ಸ್ವಲ್ಪ ಶ್ರಮದಾಯಕವಾದರೂ, ಮೇಲ್ಭಾಗ ತಲುಪಿದಾಗ ಸಿಗುವ ದೃಶ್ಯ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಜಲಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲೊಂದು ಜಲಮಂದಿರ. ಇದು ನೆಲದಿಂದ ಸುಮಾರು 6 ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ತುಂಬಿದಾಗ, ಈ ಮಂದಿರವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಮನಮೋಹಕ. ಈ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಹಾವೀರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.

ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಮವಸರಣ ಮಂದಿರವಿದ್ದು, ಮಹಾವೀರರ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅವು ಕೆಲವು ಹಾಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಸ್ಥಳದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮೈಸೂರು ಸೋಮನಾಥಪುರ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಇತಿಹಾಸ

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

ಸಮ್ಮೇದಶಿಖರ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪ

ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾದ ಶಿಖರ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಏಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ನೋಡಿದರೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ, ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶ- ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಗರ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲ. ನೀವು ಶಾಂತವಾಗಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ ಕಳೆಯಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶಾಲ ಆಲದ ಮರ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

mysore gommatagiri jain temple
ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಸಣ್ಣ ದೇಗುಲಗಳು

ಪ್ರಯಾಣ ಸಲಹೆಗಳು

  • ಇಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ

  • ಆಹಾರವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಉತ್ತಮ

  • ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ

  • ನೀರು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ

ಮಹಾಮಸ್ತಾಭಿಷೇಕದ ವೈಭವ

ಮಹಾಮಸ್ತಾಭಿಷೇಕ ಜೈನಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆಚರಣೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಇದು 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಹಾಮಸ್ತಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುವುದು ವಿಶೇಷ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ರಸ್ತೆ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ. ಅದು ವೈರಾಗ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯ ಸಂಕೇತ. ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಇದೆ - ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಎಲ್ಲವೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ… ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ.

ಮೈಸೂರಿನ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ಒಂದು ದಿನ ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆ ಮೌನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ — ಜೀವನದ ಅರ್ಥವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ನವೀನ ಹಳೆಯದು