ನಾಡ ಸಂಚಾರಿ

ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗ ಯುವತಿ ಮತ್ತು ದೇವರಾಯ Mudgal Fort ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಕೋಟೆ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ 'ದೋಆಬ್' ಪ್ರದೇಶದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೃಷಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಈ ನೆಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯಾರೇ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಮುದ್ಗಲ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1053ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುದ್ದಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೋಯ್ಸಳರು, ಬಹಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ಕೋಟೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ನ...

ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ Vijayapura ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆಲ್ಲ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು Gol Gumbaz. ಬರೀ ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಈ ದೈತ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೂ ಈ ಭವ್ಯ ಗುಮ್ಮಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಈ ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 400 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಥೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ರೋಚಕವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. Bahmani Sultanate ಕುಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಐದು ದಖ್ಖನ್ ಸುಲ್ತಾನತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದದ್ದು Adil Shahi dynasty. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾನ ಕನಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಈ ಮನೆತನದ ಏಳನೇ ಸುಲ್ತಾನ್ Mohammed Adil Shah ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ತನ್ನ ವೈಭವದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅವನ ತಂದೆ Ibrahim Adil Shah II ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದ. ಹಿಂದೂ- ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ...

ವೀರ ಸಿಂಧೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ, ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಂದು ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಗುಡ್ಡ ಇದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟವಲ್ಲ. ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೌನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ತಾಣ. ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀಳಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ನಾಗರಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಈ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಕಪ್ಪರ ಪಡಿಯಮ್ಮನ ಗುಡ್ಡ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪಡಿಯಮ್ಮ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿದೇವಿಯಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಜಾತ್ರೆ, ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಡ್ಡ ಭಕ್ತರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ದೇವಿಗೆ ಹರಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌನ ವಾತಾವರಣ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪರ ಪಡಿಯಮ್ಮನ ಗುಡ್ಡದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಭೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದ...

ನಾಗಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಲೇಖಕರು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಭಾಗದ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, 77 ಮಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಡಗಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಬೆಟ್ಟ ಇದೆ. ಅದು ನಾಗಮಲೆ. Male Mahadeshwara Hills ಭಾಗದ ಈ ನಾಗಮಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಾರಣದ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ, ಕಾಡುಜೀವನ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅಪರೂಪದ ಲೋಕ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಲೆ ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಳಕಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಸಾಹಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ನಾಗಮಲೆ ಚಾರಣದ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಜೀವನ, ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬಹಳ ಮಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕಾಡುಮೇಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಯಣ ನಾಗಮಲೆ ಚಾರಣ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಅದರ ನಂತರ ನಿಜವಾದ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 22 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹೋಗಿಬರುವ ಈ ಪಯಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ ಅಲ್ಲ. ಇದು ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳು, ಏಳುಬೀಳು ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಸಾಹಸ. ಚಾರಣದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಮುಖಕ್ಕೆ...

ಕುಂತಿ ಬೆಟ್ಟದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡುಪುರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ 'ಕುಂತಿಬೆಟ್ಟ' ಇಂದು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರಿಯರ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ಅದರ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ… ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪುರಾಣದ ನಂಟು ಕೂಡ ಇದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕೆಲಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮಹಾಭಾರತದ ಕುಂತಿದೇವಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ 'ಕುಂತಿಬೆಟ್ಟ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಅನುಭವ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ. ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಾದ ನಾವು ಕೂಡ ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಕುಂತಿಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ದಿನ ಸಮಯ ಕೂಡಿ ಬಂದಿತು. ನಮ್ಮ ಊರಾದ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರದಿಂದ ಏಳು ಜನರ ತಂಡ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಐದು ಗಂಟೆಗೆ ಬೈಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟೆವು. ಮುಂಜಾನೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆಯ ಮಾತುಕತೆ, ಖಾಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣ- ಇವೆಲ್ಲಾ ಟ್ರಿಪ್ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 40 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆರು ಗಂಟೆ ವೇಳೆಗೆ ಕುಂತಿಬೆಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆವು. ನೇತ್ರಾವತಿ ...

ಕಲಬುರಗಿ ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಶರಣರ ನಾಡು, ಸೂಫಿ ಸಂತರ ಬೀಡು, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು- ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ Kalaburagi ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಪರಂಪರೆಗಳು ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂಫಿ ಸಂತರ ದರ್ಗಾಗಳು, ಬಸವಣ್ಣನ ಶರಣರ ನೆಲೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಗಳು- ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ನಡುವೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು ಶ್ರೀ ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (Sharana Basaveshwara Temple). ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವಲ್ಲ; ದಾಸೋಹ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಮಹಾ ಚಳುವಳಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತತ್ವ ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರರು 1746ರಲ್ಲಿ ಕಲಬುರಗಿಯ ಜೇವರ್ಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅರಳಗುಂಡಗಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬಡತನ, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸವಣ್ಣನ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. 'ಹಸಿದವನಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವುದು ದೇವರ ಸೇವೆ...

ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೋಟೆಗಳು ಯುದ್ಧಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಕುಸಿದು ಹೋಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕೋಟೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ. ಶತ್ರು ಸೇನೆಗಳು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದವು, ತೋಪುಗಳಿಂದ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಆದರೂ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೇರ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ವಲಿ ಬಹಮನಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಿಂದ ಬೀದರ್ ಅನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ. ದಕ್ಕನ್ ಪೀಠಭೂಮಿಯ ಎತ್ತರದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಕೋಟೆ ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶತ್ರು ಸೇನೆಗೆ ಕೋಟೆಯ ಹತ್ತಿರ ಸೇರುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಪದರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಈ ಕೋಟೆ ದಪ್ಪ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು, ಬಲಿಷ್ಠ ಬುರುಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದರ ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ...