ಹತ್ತರಕಿಹಾಳ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಆಚರಣೆ

ಓಕುಳಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಯುವಕರು

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಜೀವಾಳವೇ ಜಾತ್ರೆಗಳು. ಊರ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಜೀವನದ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಯೋಜನೆ. ನಗರ ಜೀವನದ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಊರ ಜನರು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದಂತೆ ಸೇರಿ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.

ಹತ್ತರಕಿಹಾಳ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷತೆ

ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೆವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹತ್ತರಕಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಈ ಜಾತ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯಾಗುವ ಹನುಮಂತನ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕೊಂತೆವ್ವ ಬಬಲಾದಿ ಜಾತ್ರೆ; ಗಡಿಭಾಗದ ಭಕ್ತಿ, ಸೌಹಾರ್ದದ ಮಹೋತ್ಸವ

ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಜಾತ್ರೆ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಭಕ್ತರು

ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಜಾತ್ರೆ?

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಥವಾ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಮೂಹ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ‘ಓಕುಳಿ’ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಂಡವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಸುಮಾರು 3000 ಕೊಡಗಳಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಂಡದ ಸುತ್ತ ಹಸಿರು ಚಪ್ಪರ, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾರುತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಎದುರು ಇರುವ ಹೊಂಡ

ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳು

ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನ ಬೆಳ್ಳಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಗ್ರಾಮದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲಗಂಬ ಮತ್ತು ಒಳಕಲ್ಲು ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಓಕುಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭ ಭಕ್ತರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಓಕುಳಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಎರಡು ತಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡು ಆಟ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತಂಡ ಹೊಂಡದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಎದುರಾಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಚುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ತಂಡ ಸೀರೆ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಟಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ವಿಜಯಪುರ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ; ನಂದಿಕೋಲು ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಹತ್ವ

ಓಕುಳಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಯುವಕರು

ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ

ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ. ಕಟಿಗೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುವವರು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಜೀವನದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಕೇವಲ ಆಟವಲ್ಲ, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಎಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಪ್ಪನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ್ಯ್ ಓಕುಳಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಬಾಲಕ

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ

ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಜನೆಗಳು, ಹರಿಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಾತ್ರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವಿಜಯಪುರ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮರ ಇತಿಹಾಸ

ಹತ್ತರಕಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಮಾರುತೇಶ್ವರ

ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ

ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಇಂತಹ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಹತ್ತರಕಿಹಾಳದ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ ಭಕ್ತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಜೀವನದ ಅದ್ಭುತ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನುಭವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.