Gol Gumbaz- ಬಿಜಾಪುರ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಇತಿಹಾಸ

ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ

Vijayapura ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆಲ್ಲ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು Gol Gumbaz. ಬರೀ ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಈ ದೈತ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಯಾವ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೂ ಈ ಭವ್ಯ ಗುಮ್ಮಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಈ ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆಯೇ ಆಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು 400 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಥೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ರೋಚಕವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. Bahmani Sultanate ಕುಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಐದು ದಖ್ಖನ್ ಸುಲ್ತಾನತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದದ್ದು Adil Shahi dynasty. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ

ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾನ ಕನಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ

ಈ ಮನೆತನದ ಏಳನೇ ಸುಲ್ತಾನ್ Mohammed Adil Shah ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ತನ್ನ ವೈಭವದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅವನ ತಂದೆ Ibrahim Adil Shah II ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದ. ಹಿಂದೂ- ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದ ಈ ಸುಲ್ತಾನನ್ನು ಜನರು 'ಜಗದ್ಗುರು ಬಾದಷಾ' ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು- 'ನಾನು ಸತ್ತ ನಂತರವೂ ಜಗತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿಯಬಹುದು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಕುಸಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಬೇಕು' ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಅದೇ ಯೋಚನೆ ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತೇ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತಹ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆ ಅದ್ಭುತವೇ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ Taj Mahal ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊಗಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ತನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುವಂತಹ ಅದ್ಭುತ ದಖ್ಖನ್ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು.

1626- 27ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೈತ್ಯ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಹರಿದುಬಂದರು. ದಖ್ಖನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕಲ್ಲು, ಸುಣ್ಣ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಲಾತ್ಮಕತೆ- ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣ ಕನಸು ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆಯತೊಡಗಿತು.

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಧಿಗಳು

17ನೇ ಶತಮಾನದ engineering ಅದ್ಭುತ

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ engineering ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ unsupported dome ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೈ ಹಾಕಿದರು.

ಈ ಭವ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ Yaqut of Dabul ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಭಾರೀ ಗುಮ್ಮಟಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯಾಕೂತ್‌ಗೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಹೃದಯವೇ ಅದರ ಭಾರೀ ಗುಮ್ಮಟ. ಸುಮಾರು 44 ಮೀಟರ್ ಹೊರ ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ dome ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ pillar ಇಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಳಭಾಗದ ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 38 ಮೀಟರ್. ಸುಮಾರು 51 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕ, 47.5 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರೀ ಚೌಕಾಕಾರದ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ 'ಪೆಂಡೆಂಟಿವ್' ತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ವಾಸ್ತು ವಿಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಂಟು ಭಾರೀ ಕಮಾನುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೂಕವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಂಬವೂ ಇಲ್ಲ.

ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ St. Peter's Basilica ನಂತರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ unsupported dome ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗುಮ್ಮಟ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇದಕ್ಕಿದೆ.

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆ

Whispering Gallery- ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಆಡುವ ಗುಮ್ಮಟ

ಹೊರಗಿನಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ, ಒಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಆಡುವ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅದ್ಭುತ. ಇಂದು ಜಗತ್ತು ಅದನ್ನು 'Whispering Gallery' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.

ಗುಂಬಜ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಿಸುಮಾತಾಡಿದರೂ, ಆ ಶಬ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆದರೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ '7 ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಬರುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಧ್ವನಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಹಿಂದೆ acoustic science ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗುಂಬಜ್‌ನ ವಕ್ರ ಗೋಡೆಗಳು ಶಬ್ದವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ 400 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಸಮಾಧಿ, ಇಂದಿಗೂ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದೆ.

Whispering Gallery ತಲುಪಲು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಿನಾರಗಳೊಳಗಿನ ಸುತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಬೇಕು. ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಆ ಗ್ಯಾಲರಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ವಿಜಯಪುರ ನಗರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಆ ಮಿನಾರಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವು ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸಮತೋಲನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಿನಾರವೂ ಎಂಟು ಮುಖಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಏಳು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪಿಸುಮಾತಿನ ಗ್ಯಾಲರಿ

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದೊನೊಳಗಿನ ಮೌನ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಕಥೆಗಳು

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಭವ್ಯವಾಗಿವೆ. ಕಪ್ಪು ಬಸಾಲ್ಟ್ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕಮಾನುಗಳು, ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೆರ್ಲಾನ್ ಮಾದರಿಯ ಅಂಚುಗಳು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಗುಂಬಜ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಾಗ ಅದು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಕೇವಲ ಸಮಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ)

1656ರಲ್ಲಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಸಾಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಬಹುಭಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಂಬಜ್ ಒಳಗೆ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ, ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು, ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಗನ ಸಮಾಧಿಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜನರು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಈ ಸಮಾಧಿಗಳು symbolic tombs ಮಾತ್ರ. ನಿಜವಾದ ಸಮಾಧಿಗಳು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್‌ನ ಪ್ರಿಯತಮೆ ರಂಭಾಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಆಕೆಯ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದು ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸವೋ ಅಥವಾ ಜನಪದ ಕಲ್ಪನೆಯೋ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಜಯಪುರದ ಜನರು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮೌನ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಮಾಧಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಗುಮ್ಮಟದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸುಂದರ ಮಸೀದಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ 'ನಕ್ಕರ ಖಾನಾ' ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಈಗ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೋಟಗಳು, ಕಮಾನು ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವಲು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. 

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲಿನಿಂತ ಕಾಣುವ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

UNESCO ಪಟ್ಟಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಜಯಪುರದ ಹೆಮ್ಮೆ

1686ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಮೊಗಲರ ಕೈಗೆ ಬಿತ್ತು. Mughal conquest of Bijapur ನಂತರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಜಗತ್ತು ಮರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಸುಲ್ತಾನನೊಬ್ಬ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಈ ಗುಂಬಜ್ ಇಂದಿಗೂ ವಿಜಯಪುರದ ಆಕಾಶದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ವಿಜಯಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು UNESCO World Heritage tentative ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ದಖ್ಖನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಭಾರೀ unsupported dome, acoustic engineering, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ಸಂಗಮ ಹಾಗೂ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ವಿಜಯಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 4 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಟೋ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಸುಮಾರು 20 ರೂಪಾಯಿ ಇದೆ. ಸಂಜೆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ, ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಸೌಂದರ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.