![]() |
| ಐನಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ |
ಆದರೆ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರದ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ವಿಜಯಪುರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೋಲುವ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಪರೂಪದ ಸ್ಮಾರಕವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಐನಾಪುರ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೋಟಾ ಗುಮ್ಮಟ, ಮಾದರಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗುಮ್ಮಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ನಿಜವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರು ಐನ್- ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ (Ain‑ul‑Mulk Tomb).
ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ಮಾದರಿಯೇ?
ಐನಾಪುರದ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅದು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ನೆನಪನ್ನು ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಜಯಪುರದ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ದೊಡ್ಡ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಒಂದು ಮಾದರಿ (Model) ಕಟ್ಟಿಸಿ ನಂತರ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಯ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ನಿಜ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವಿಜಯಪುರದ ಮತ್ತೊಂದು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಜಹಾನ್ ಬೇಗಂ ಸ್ಮಾರಕ!
![]() |
| ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ |
ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್- ಒಬ್ಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೇನಾನಾಯಕ
ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಐನ್- ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಎಂಬ ಸೇನಾನಾಯಕನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರು ವಿಜಯಪುರದ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸುಲ್ತಾನರಾದ ಮೊದಲನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ (Ibrahim Adil Shah I) ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು.ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ರಾಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಾಗೆಯೇ 1534ರಿಂದ 1558ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಂತರ ಐನಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
![]() |
| ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಸಮಾಧಿಗಳು |
1556ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಸ್ಮಾರಕ
ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಶ. 1556ರಲ್ಲಿ ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವಿಜಯಪುರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸರಳ ಆದರೆ ಆಕರ್ಷಕ ಉದಾಹರಣೆ.ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಾಧಿ ಕಟ್ಟಡವು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಸಾರ್ ಮಹಲ್
ದಂಗೆ ಮತ್ತು ದುಃಖಕರ ಅಂತ್ಯ
ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ನಂತರ ಸುಲ್ತಾನ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತವು ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ರಾಜದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ವರದಿ. ಅವರ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ಮಾರಕವಲ್ಲ; ಅದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನೆನಪನ್ನು ಕೂಡ ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೊತ್ತಿದೆ.
![]() |
| ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ) |
ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ
ವಿಜಯಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. 1627ರಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಐನಾಪುರದ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡದ್ದು 1556ರಲ್ಲಿ. ಅಂದರೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಕಟ್ಟುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವರು ಇದು ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟದ ವಿನ್ಯಾಸ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ನಾಲ್ಕು ಭವ್ಯ ಮಿನಾರ್ಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಐನಾಪುರದ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮಿನಾರ್ಗಳು ಇಲ್ಲ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಗುಮ್ಮಟವೂ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದೆ.ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳು
ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮಸೀದಿಯೂ ಇದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮಸೀದಿಯೂ ಇದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಸೀದಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕುಸುರಿ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕುರಾನ್ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಸೀದಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವೂ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
![]() |
| ಸ್ಮಾರಕದ ಗೋಡೆ ಮೇಲಿರುವ ಚಿತ್ತಾರ! |
ಸಮಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡ
ಸ್ಮಾರಕದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಮಾಧಿಗಳು ಇರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಮಾಧಿ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಕಮಾನುಗಳಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಬಹುತೇಕ ಹಾಳಾಗಿದ್ದು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರ ಅಥವಾ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
![]() |
| ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ |
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಐನಾಪುರದ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ತೆರವಾದ ಜಾಗ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರೆ ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನವನ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಳ, ಮಾಹಿತಿ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು.
ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಐನಾಪುರದಂತಹ ಅಪರೂಪದ ತಾಣಗಳು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜರ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಕುಮಟಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ
![]() |
| ಐನ್-ಉಲ್- ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ |
ಹೇಗೆ ತಲುಪಬೇಕು?
ಐನಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಗ್ರಾಮದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲೇ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಐನಾಪುರದ ಐನ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕವು ವಿಜಯಪುರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾಗದ ಆದರೆ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಗುಮ್ಮಟವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ.
ಇಂದು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಅದರೊಳಗೆ ವಿಜಯಪುರದ ಭೂತಕಾಲದ ಕಥೆಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ನೀವು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಾಗ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಐನಾಪುರದ ಈ ಸಣ್ಣ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನೂ ನೋಡೋದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಈ ಸ್ಥಳವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.






