ವಿಜಯಪುರದ 500 ವರ್ಷದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅದ್ಭುತ

ಚಾಂದ್ ಬಾವಡಿ

ಗುಮ್ಮಟನಗರಿ, ಸ್ಮಾರಕಗಳ ನಗರಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಇತಿಹಾಸ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಖಜಾನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಖ್ಖನ್ ಪೀಠಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರ ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಗುರುತು ಇದೆ — ಅದೇ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಅದ್ಭುತ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ಪಂಚನದಿಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ರೂ, ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಿಸಿಲನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ರಾಮಲಿಂಗ ಡ್ಯಾಮ್

ಆದರೆ ಇಂದಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ಆಳಿದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ವಿಜಯಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆರೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಡಿಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಏಷ್ಯಾದ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ವಿಜಯಪುರ

15 ಮತ್ತು 16ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ (ಅಂದಿನ ಬಿಜಾಪುರ) ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಅದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಹಂಪಿಯಿಂದ ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಜನ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ)

1565ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಜನರು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಸುಲ್ತಾನರು ಅದನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು.

1816ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸೈಕ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ರಾಮಲಿಂಗ ಡ್ಯಾಮ್ - ವಿಜಯಪುರದ ಮರೆತುಹೋದ ನೀರಾವರಿ ಅದ್ಭುತ

ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಬಾವಡಿ

ಬಾವಡಿ ಮತ್ತು ತಲಾಬ್ – ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅದ್ಭುತ ಮಾದರಿ

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು 'ಬಾವಡಿ; ಮತ್ತು 'ತಲಾಬ್'ಗಳು. ಬಾವಡಿ ಎಂದರೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಸ್ಟೆಪ್‌ವೆಲ್, ತಲಾಬ್ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಬಾವಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸುಂದರ ಅಂಶಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಎದುರಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಅವುಗಳು ಸಣ್ಣ ಅರಮನೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಭವ್ಯ ಕಮಾನುಗಳು, ಗುಮ್ಮಟಗಳು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕೋನಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಂದರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆಸಾರ್ ಮಹಲ್

ಬಹುತೇಕ ಬಾವಡಿಗಳ ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 35 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾಂಗಣ, ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ತಳಭಾಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೀರು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ನೀರು ಕಲುಷಿತವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಬಾವಡಿಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಳೆಯಾದ ನೀರು ಸಹಜವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಾವಡಿಗಳಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.

ಗೋಳಗುಮ್ಮಟ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಬಾವಡಿ

ವಿಜಯಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾವಡಿಗಳು

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾವಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಇಂದಿಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತಾಜ್ ಬಾವಡಿ, ಚಾಂದ್ ಬಾವಡಿ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬಾವಡಿ, ಲಂಗರ್ ಬಾವಡಿ, ಅಜಗರ್ ಬಾವಡಿ, ಮಾಸ್ ಬಾವಡಿ, ನಗರ್ ಬಾವಡಿ, ಸಂದಲ್ ಬಾವಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಾವಡಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾವಡಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಸಾಟ್ ಖಬರ್ ಹತ್ತಿರ ಖೂನ್ ಬಾವಡಿ!

ವಿಜಯಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಬಾವಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಂದ್ ಬಾವಡಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. 1549ರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಷಾ ತನ್ನ ರಾಣಿ ಚಾಂದ್‌ಬೀಬಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಬಾವಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಷಾ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ತಾಜ್ ಸುಲ್ತಾನಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ತಾಜ್ ಬಾವಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಸುಲ್ತಾನರು ಬಾವಡಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿಯೂ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕುಮಟಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ; ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜರ ರೆಸಾರ್ಟ್!

ಚಾಂದ್ ಬಾವಡಿ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ

ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ಬಾವಡಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.

ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಪೈಪುಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಜಲ್ ಮಹಲ್

ಈ ನೀರು ಅರಮನೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲದೊಳಗಿನ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಜ ತಂಪು ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುಲ್ತಾನರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಹಜ ಏರ್‌ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಅರಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ನೀರಿನ ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ್ ಮಹಲ್ ಎಂಬ ಕಟ್ಟಡಗಳು ರಾಜಮನೆತನದ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದವು. ಇದರಿಂದ ಸುಲ್ತಾನರ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಿಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುಮಟಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ

ಗಂಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಂತ್ರ

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಗಂಜ್' ಎನ್ನುವ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇತ್ತು. ಗಂಜ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 25 ರಿಂದ 40 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿವೆ.

ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದುಬರುವ ನೀರು ಈ ಗಂಜ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಸ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು ಮುಂದಿನ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗಂಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ವಿಜಯಪುರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಂಜ್‌ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಅರಕಿಲ್ಲ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಜ್

ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ

ವಿಜಯಪುರದ ಬಾವಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಬಾವಡಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ರಾಮಲಿಂಗ ಡ್ಯಾಮ್ ಕಾಲುವೆ

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಕೆಲವು ಬಾವಡಿಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರೆ ವಿಜಯಪುರದ ಈ ಜಲಸ್ಮಾರಕಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕೋಟೆಯ ಕಂದಕ

ಇತಿಹಾಸದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾಠ

ವಿಜಯಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ದಿನೇದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಬಳಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಜಯಪುರದ ಬಾವಡಿಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ಇತಿಹಾಸ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ಭವ್ಯ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸ