ನಾಡ ಸಂಚಾರಿ- ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮರೆತುಹೋದ ಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಲೇಖನಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಇತಿಹಾಸ ಮೂಲಗಳು, ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ಕೇವಲ ಗೋಳ ಗುಮ್ಮಟ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ ಮತ್ತು ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಲ್ಲ. ಈ ನಗರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಜಲಸಂರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಅಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಖತೀಜಾಪುರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಹಸ್ಯಮಯ ಚೋರ ಬಾವಡಿ.
ಸುಮಾರು 5 ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಈ ಹಳೆಯ ಬಾವಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಲವಾರು ಕುತೂಹಲಕರ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಡಗಂಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಬಾವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆದರುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ- ಈ ಬಾವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಹಸ್ಯಗಳು, ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ನಿಧಿಯ ಕಥೆಗಳು.
ಚೋರ್ ಬಾವಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಗಂಟಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು
ಚೋರ್ ಬಾವಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಕಥೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮಾತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರು ತಮ್ಮ ಕದ್ದ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬಾವಿಗೆ 'ಚೋರ್ ಬಾವಡಿ' ಅಥವಾ ಕಳ್ಳರ ಬಾವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಹಲವಾರು ಗುಪ್ತ ಸುರಂಗಗಳು ಇದ್ದವಂತೆ. ಆ ಸುರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಇದೇ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಳ್ಳರು ತಮ್ಮ ಕದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾತು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಈ ಬಾವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ರಹಸ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಜನರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಈ ಬಾವಡಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ಆಳಿದ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಲಸಂರಚನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅವಲಂಬಿತ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೆರೆಗಳು, ಕಟ್ಟೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅನೇಕ ಜಲಸಂರಚನೆಗಳು ಈ ಕಾಲದ ಉನ್ನತ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಖತಿಜಪುರದ ಈ ಬಾವಡಿಯೂ ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಅದ್ಭುತ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಖತೀಜಾಪುರ ಚೋರ್ ಬಾವಡಿ ಒಳಗಿರುವ ಸುರಂಗ
ಖತೀಜಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ
ಈ ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು ಖತೀಜಾಪುರ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ, ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಎಂಬ ವಿಜಯಪುರ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕರ ಮಗಳ ಹೆಸರು ಖತೀಜಾ ಸುಲ್ತಾನಾ ಆಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಖತೀಜಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಬಾವಡಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿರಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಜಯಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಲ್ತಾನನಾದ ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಷಾ (Ibrahim Adil Shah II) ಅವರ ಸಹೋದರಿಯ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಖತೀಜಾ ಸುಲ್ತಾನಾ ಆಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಾವಡಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಕೆಲ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಖತೀಜಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಈ ಬಾವಡಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಯೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಫಜಲ್ ಖಾನ್ (Afzal Khan) ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುರಿತು ಹಲವು ಮಾತುಗಳಿವೆ; ಕೆಲವರು ಅದು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಜನಪದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಶಿವಾಜಿ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರಂತೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಖತೀಜಾ ಬೇಗಂ ಎಂಬ ಪತ್ನಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ ಸೈನಿಕರು ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೊಂದು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಖತೀಜಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಫಜಲ್ ಖಾನ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು (ಕಾಲ್ಪನಿಕ)
ಬಾವಡಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ಚೋರ ಬಾವಡಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾವಡಿ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕೋಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯೊಳಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಬಾವಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಈ ಬಾವಡಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜನರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಖತೀಜಾಪುರ ಚೋರ್ ಬಾವಡಿ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ)
ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲ
ಖತೀಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಸೀತಾಫಲ, ಗುಲಾಬಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಂತಹ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬಾವಡಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸುರಂಗಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಊಹೆಗಳಿವೆ.
ಗುಪ್ತ ನಿಧಿಯ ಕಥೆಗಳು
ಈ ಬಾವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಗುಪ್ತ ನಿಧಿ ಕುರಿತ ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಗಳು. ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬಾವಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಹಸ್ಯಮಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಇಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬಾವಡಿ ಇಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇಸ್ಪೀಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಅನೈತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಇದು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣದ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಖತೀಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾವಡಿಯನ್ನು ಈಗ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚೋರ ಬಾವಡಿಯತ್ತ ಮಾತ್ರ ಯಾರೂ ಗಮನ ಹರಿಸಿಲ್ಲ.
ಖತೀಜಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಬಾವಡಿ
ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯ
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬಾವಡಿ ಇಂದು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಾಳಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರು Archaeological Survey of India ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಈ ಬಾವಡಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಖತೀಜಾಪುರ ಚೋರ್ ಬಾವಡಿ
ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಈ ಬಾವಡಿ ವಿಜಯಪುರದ ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ವಿಜಯಪುರದ ಸಮೀಪದ ಖತೀಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚೋರ ಬಾವಡಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬಾವಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಜಲಸಂರಚನೆ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕುತೂಹಲಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾಣ.
ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕಥೆಗಳು, ಕಳ್ಳರ ಪೌರಾಣಿಕತೆ, ಅದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ- ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಈ ಬಾವಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿಸಿವೆ.
ಇಂದು ಈ ಬಾವಡಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಮಸುಕಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರೊಳಗೆ ಮರೆಯಾದ ಇತಿಹಾಸ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತರೆ, ಖತಿಜಪುರದ ಈ ಚೋರ ಬಾವಡಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ವಿಜಯಪುರದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿಜಯಪುರ- ಬಸವಾದಿ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ 'ಜಾತ್ರೆಗಳ ಜಾತ್ರೆ', 'ಜಾತ್ರೆಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲು' ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿಜಯಪುರ ನಗರವೇ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ ದೀಪಾಲಂಕಾರದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನದಿಂದ ನಗರ ನಿದ್ರೆ ಮರೆತು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ತಂಡೋಪ ತಂಡವಾಗಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ದರಾಮನ ದರ್ಶನ, ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಯ ವೈಭವ ನೋಡುವ ಆಸೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಂದಿರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೂರಾರು ಅಂಗಡಿಗಳ ಸಾಲು, ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳ ಪರಿಮಳ, ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಮನೋರಂಜನಾ ಆಟಗಳು, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಂಗೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ದನಗಳ ಜಾತ್ರ...
ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಎಂಜಿನ್ ಚುಕುಬುಕು ರೈಲು ನಿಲ್ಲೋದಿಲ್ಲ ಎಲ್ಲೂ ಯಾಕಿಂಗೆ ಓಡತೈತೋ... ಎಂಬ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಿಬಂಡಿಯ ಚಿತ್ರ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ರೈಲು ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ಅದು ಇತಿಹಾಸ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆಯ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾದದ್ದು 1853ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 16ರಂದು. ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಥಾಣೆ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೇ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು 170 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಂದು ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್, ವೇಗದ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದರೆ ನೀವು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ರೈಲುಗಳು ದೇಶದ ಎರಡನೇ ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೈಸೂರಿನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪ, ಕೆಆರ್ಎಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ರೈಲ್ವೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ. 1979ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದ ಪಿ.ಎಂ.ಜೋಸೆಫ್ ಅ...
ಸಿಡಿಲು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬೆಟ್ಟದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಸುತ್ತಲೂ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೈಗೆ ತಾಕುವಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮೋಡಗಳು, ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ, ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಆತ್ಮೀಯ ಶಾಂತಿ- ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಟ್ಟದಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಡಿಲು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬೆಟ್ಟ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಅದ್ಭುತ ತಾಣ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸುಂದರ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಚಾರಣಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ರೋಚಕ ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಇದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಿಡಿಲು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬೆಟ್ಟವು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 70–80 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 1200–1300 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಸಿರು ಕಾಡು, ಕಲ್ಲಿನ ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಬಗು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ, ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ಉತ್ತ...
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ