ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಏನಾಯಿತು? ಮರೆಯಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆ

ಬದನವಾಳು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿ

'ಈ ಪುರಭವನದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು' ಎಂದು ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದಾಗ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಕುತೂಹಲವೂ ಮೂಡಿತು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಭವನ, ಅಂದರೆ ರಂಗಚಾರ್ಲು ಭವನದ ಬಗ್ಗೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ, ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಉನ್ನತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗಾಂಧೀಜಿ ಕುರಿತ ಸ್ಮರಣೆಗಳು ನಡೆಯುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಾನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಡಿದು ಹೊರಟೆ. ಅವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಆ ಸ್ಥಳಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹೇಗಿವೆ? ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು.

ರಂಗಚಾರ್ಲು ಭವನ (ಮೈಸೂರು ಟೌನ್ ಹಾಲ್)

ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸ

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 1915ರ ಮೇ 8ರಂದು. ಆ ಭೇಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ, ಬೆಳಗಾವಿ, ವಿಜಯಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಧ್ಯೇಯ ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೂ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾ ನಿವಾರಣೆ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ, ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ, ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸೌಹಾರ್ದತೆ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ಭೇಟಿಗಳು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿದ್ದವು. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮೈಸೂರು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ; ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಳಸಿದ ಸೋಪು ಇಲ್ಲಿದೆ!

ಬದನವಾಳು ನೂಲುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ

ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು 1927ರಲ್ಲಿ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಸ್ವಾಗತ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಈ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು. ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು.

ಮೈಸೂರಿನ ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.

ತಗಡೂರಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಂಧೀಜಿ ಚಿತ್ರಗಳು

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಭೇಟಿ

ಮೈಸೂರು ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ಚರಕವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಮಹಾರಾಜರು ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಾಂಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು 'ರಾಜರ್ಷಿ' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.

ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಅವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ದೊಡ್ಡ ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕಪುರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ 'ಅಶೋಕಪುರಂ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ 'ಚಿಕ್ಕ ಹೊಲಗೇರಿ' ಇಂದು 'ಗಾಂಧಿನಗರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಗಾಂಧೀಜಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಗಾಂಧಿ ಚೌಕ ಎಂಬ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ವೇದಿಕೆಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಬದನವಾಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಮೆ

ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ವಾಸ್ತವ್ಯ

ಮೈಸೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. 1927ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, 1934ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗಲೂ ಇದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದರು.

ಅಂದಿನ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಹೌಸ್ ಇಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 'ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಬಿನ್ ಹುಡ್' ವೀರ ಸಿಂಧೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇತಿಹಾಸ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲೂ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮರಣೆ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ಆವರಣದಲ್ಲೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕಪ್ಪು–ಬಿಳುಪು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್ ಅನ್ನು ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿ.

ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮದ ಮಾದರಿ

ನಂಜನಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಂದೇಶ

ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂಜನಗೂಡು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ತಗಡೂರು ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರಿಜನ ಉದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಂದೇಶ ಆ ಭಾಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು.

ಬದನವಾಳು- ಖಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ನೆಲೆ

ನಂಜನಗೂಡಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬದನವಾಳು ಗ್ರಾಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ನಂಜನಗೂಡಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

1926ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ದಲಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಗಾಂಧಿ ಭೇಟಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಮಾರಕ

ಇಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ನೇಯುವುದು, ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ, ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆ, ಕತ್ತಾಳೆ ನಾರು ಕೈಕಸಬು, ಎಣ್ಣೆ ಗಾಣ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮರಗೆಲಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಉದ್ಯೋಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರಕಿತ್ತು.

ಗಾಂಧೀಜಿ 1927ರಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ '1927' ಮತ್ತು ಚರಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಸನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ 1934ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬದನವಾಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಮಂಡಳಿ ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬದನವಾಳು ನೂಲುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ

ತಗಡೂರಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ

ಬದನವಾಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ತಗಡೂರು ಗ್ರಾಮವೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 1934ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಆಶ್ರಮ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಪ್ಪು–ಬಿಳುಪು ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.

ಇಂದಿಗೂ ಆಶ್ರಮದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ತಗಡೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯ

ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ನಂಜನಗೂಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದಕರ ಸಂಗತಿ.

ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಎರಡಕ್ಕೂ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೋರಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮೌನವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. 
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಕಲಾದಗಿಯಲ್ಲಿವೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಮಾಧಿಗಳು!