 |
| ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಸಮಾಧಿ |
ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾ ಸಮಾಧಿ: ತೆರೆದ ವಾಸ್ತು, ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಬೀದರ್ ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರ, ಹಸಿರು ಮೈದಾನದ ನಡುವೆ ಎರಡು ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದರೆ… ಅವು ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಸಮಾಧಿ.
ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಮಾನುಗಳು… ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆದ ಜಾಗ… ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ನೇರವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಈ ಸಮಾಧಿಗೆ ಬಾಗಿಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ. 'ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೇ ಇರಬೇಕು' ಅನ್ನೋ ಆಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರ ಸಮಾಧಿಗಳು ಇವೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ನಿಶ್ಶಬ್ದತೆ, ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
 |
| ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ |
ಕಲೆಯನ್ನೇ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ರಾಜ
1542ರಿಂದ 1580ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾ, ಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಲೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದನು. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಬೀದರ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿದನು.
ರಂಗೀನ್ ಮಹಲ್ ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡಿತು. ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ ತನ್ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಆ ಕಾಲದ ವಿಶೇಷತೆ.
ಈ ಸಮಾಧಿ ಒಮ್ಮೆ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಟೈಲ್ಸ್ಗಳಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಕುರಾನ್ ವಾಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕವಿತೆಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಕುಫಿಕ್ ಮತ್ತು ನಸ್ಕ್ ಲಿಪಿಗಳ ಬಳಕೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಬಣ್ಣಗಳು ಮಸುಕಾದರೂ… ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಇನ್ನೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
 |
| ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿಯ ಗೋರಿ |
ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾತ್ರ
ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದವು. ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ ಸೇನೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ ಅದು ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಚತುರ ಆಟಗಾರನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅಹಮದ್ನಗರ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ, ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕುತಬ್ ಶಾಹಿ- ಇವರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ, ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಈ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಸೇನೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವನ ಬೆಂಬಲ ಈ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಕೀಯ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಯುದ್ಧದ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವನ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.
 |
| ಸ್ಮಾರಕದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ತಾರ |
ಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ರಾಜ
ವಿಜಯನಗರ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ದಕ್ಕನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಮತೋಲನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಆದರೆ ಅವನ ಜೀವನ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ… ಅವನ ಸಮಾಧಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ ಬದುಕಿದ ರಾಜ… ಆದರೆ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು.
ಈ ಸಮಾಧಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಿನಾರ್ ಗಳು ಇರುವ ಮಸೀದಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಇದು ಮದರಸಾ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೀರಿನ ಬಾವಡಿ ಇದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಚಾರ್ ಬಾಗ್ ತೋಟವಿತ್ತು. ಈಗ ಅದರ ಗುರುತುಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ.
 |
| ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬರೀದ್ ಷಾ ಸಮಾಧಿ |
ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬರೀದ್ ಶಾ- ಅಪೂರ್ಣ ಕಥೆ
ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಎದುರಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕಟ್ಟಡ ಇದೆ. ಅದು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬರೀದ್ ಶಾ ಸಮಾಧಿ. ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬರೀದ್ ಶಾ ಬೀದರ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾಹಿ ರಾಜ್ಯವು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವನು ರಾಜಕೀಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅವನ ಆಡಳಿತವು ಸ್ಥಿರತೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದ ಅವಧಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸಮಾಧಿ ಅಲಿ ಬರೀದ್ ಷಾ ಸಮಾಧಿಯಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದು.
ಈ ಸಮಾಧಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಇಲ್ಲ, ಅಲಂಕಾರ ಕಡಿಮೆ, ಗೂಂಬಜ್ ಕೂಡ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಬರೀದ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರ ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.ಅವನ ಸಮಾಧಿಯ ಅಪೂರ್ಣತೆ, ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತಿದೆ.
 |
| ಸ್ಮಾರಕದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಸಮಾಧಿ |
ರಾಜವಂಶದ ಸಮಾಧಿಗಳ ಪ್ರದೇಶ
ಒಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾಧಿಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಲೋಚನೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು Archaeological Survey of India ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ… ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ… ಆದರೆ ಈ ಸಮಾಧಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಮೌನವಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ನಾಶವಾಗಬಹುದು… ಆದರೆ ಅವು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನೆನಪುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
