12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪವಿತ್ರ ನೆಲೆ- ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ

108 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾತಿ ಭೇದ, ಅಸಮಾನತೆ, ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆ, ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಈ ಮಹಾನ್ ಚಳುವಳಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ನೀಡಿದವರು ಬಸವಣ್ಣ (Basavanna). ಈ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆದ ಪವಿತ್ರ ನೆಲವೇ ಇಂದಿನ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ, ಇದು ಈಗ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಶರಣರ ಮೂರ್ತಿಗಳು

ಒಮ್ಮೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಸವಣ್ಣ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಿಂತನೆಗಳ ಕ್ರಾಂತಿ ಸಮಾಜದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು.

'ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ' ಎಂಬ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅವರು ದುಡಿಮೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಾರು ಶರಣರು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಮಾನತೆಯ ಹೊಸ ಸಮಾಜದ ಕನಸನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು.

ಇಂದಿಗೂ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಆ ಶರಣರ ಯುಗದ ನೆನಪುಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ನೆಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಸವಣ್ಣನ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿ

ಭವ್ಯ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ – ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣ

ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಭವ್ಯ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ. ಸುಮಾರು 108 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಮೂರ್ತಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಸುಮಾರು 25 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಆವರಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಶರಣರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ಮನೆ ಈಗ ಹೇಗಿದೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಬಸವ ಮಹಾಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ

ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಾಣಿಸುವ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಶಿಲ್ಪವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯ ಸಂಕೇತ. ಸಮಾನತೆ, ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಪವಿತ್ರ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಬಸವಣ್ಣನ ಕಾಲದ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಇನ್ನೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಬಸವಣ್ಣನ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗವಿಯೊಳಗೆ ಇರುವ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳ ಮೂರ್ತಿ

ಬಸವೇಶ್ವರ ಗವಿ- ಶರಣರ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಳ

ಭವ್ಯ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಬಸವೇಶ್ವರ ಗವಿ ಕೂಡ ಈ ಆವರಣದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಈ ಗವಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರ ಯುಗ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಶರಣರು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕೇವಲ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಒಂದು ಯುಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಗವಿಯೊಳಗಿನ ಮೌನ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಶರಣರ ಕಲಾಕೃತಿ

ಶರಣರ ಕಾಯಕದ ಜೀವನ- ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಇತಿಹಾಸ

ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೂಜಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಶರಣರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಅವರ ಜೀವನದ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಕುಂಬಾರಿಕೆ, ಚಮ್ಮಾರಿಕೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಒಕ್ಕಲುತನ, ಬಿಸುವುದು, ಕುಟ್ಟುವುದು ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ಶರಣರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಬಸವಣ್ಣ ಸಾರಿದ 'ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ' ಎಂಬ ತತ್ವದ ಜೀವಂತ ರೂಪ.

ಶರಣರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ತೊರೆದು ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ದೇವರ ಸೇವೆಯಂತೆ ಕಂಡವರು. ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವೇ ಪೂಜೆ, ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ. ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರ ಯುಗ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕನಕದಾಸರ ಕರ್ಮಭೂಮಿ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಈಗ ಹೇಗಿದೆ ನೋಡಿ

ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಶರಣರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು

ದಾಸೋಹ ಸಂಪ್ರದಾಯ – ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ

ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದರೆ ದಾಸೋಹ. ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕೂಡ ದಾಸೋಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಊಟ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶರಣರು ಸಾರಿದ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರತೀಕ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ದೊಡ್ಡವರೂ ಅಲ್ಲ, ಚಿಕ್ಕವರೂ ಅಲ್ಲ- ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಈ ದಾಸೋಹ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಬಸವ ಮಹಾಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಶರಣರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು

ಅನುಭವ ಮಂಟಪ – ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್

ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಾಣವೆಂದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ. ಇದು ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶರಣರು ಚಿಂತನೆ, ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇದಿಕೆ. ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗದ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಧರ್ಮ, ಸಮಾಜ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅನುಭವ ಮಂಟಪವನ್ನು ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತು (World’s First Parliament) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಮೂಲಸ್ಥಳ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶರಣರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ

ನೂತನ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ- ಭವಿಷ್ಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೂತನ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

ಈ ನೂತನ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಶರಣರ ತತ್ವಗಳು, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಸವೇಶ್ವರ ಗವಿ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ

ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ – ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸಂಗಮ

ಬಸವಕಲ್ಯಾಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯ ನೆಲೆ, ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ.

12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ತಂದಿತು. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ ಎಂಬ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶರಣರು ನೀಡಿದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬಸವಣ್ಣನ ಐಕ್ಯಸ್ಥಲ ಕೂಡಲಸಂಗಮ ಇತಿಹಾಸ

ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕರಾಳತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿ

ಇಂದು ಬಸವಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಕೇವಲ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಚಿಂತನೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶರಣರ ಪವಿತ್ರ ನೆಲವಾದ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ ಇತಿಹಾಸ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಭವ್ಯ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ, ಬಸವೇಶ್ವರ ಗವಿ, ಶರಣರ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ದಾಸೋಹ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಮಂಟಪ- ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನೆನಪನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತವೆ.