ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯ: ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಕಾಡುಗಳವರೆಗೆ

ಸಿದ್ದಿ ಬುಡಕಟ್ಟು

ಭಾರತ ಸಾವಿರಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಭಾಷೆ, ಆಚರಣೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಜನಾಂಗ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಇಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕರಗಿದಂತೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಿದ್ದಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಂದರು?

ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, 16ನೇ–17ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶದವರು, ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಿಂದ ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದರು. ಇವರು ಸೈನಿಕರು, ಸೇವಕರು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.

ಗೋವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವರು ಗೋವಾದಿಂದ ಹೊರಟು ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಮುಂಡಗೋಡ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಅಂಕೋಲಾ, ಹಳಿಯಾಳ, ಸಿರಸಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಿದ್ದಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಇಂದಿನ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಸಾವಿರ ಸಿದ್ದಿಗಳು ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 18 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕಲಾದಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಧಿಗಳು; ವಸಾಹತು ಯುಗದ ಮೌನಸಾಕ್ಷಿಗಳು

ಸಿದ್ದಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಡಮಾಮಿ ನೃತ್ಯ

“ಸಿದ್ದಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ

“ಸಿದ್ದಿ” ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲ ಕುರಿತು ಹಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ “ಸಿದ್ದಿ” ಅಥವಾ “ಸೈದಿ” ಎಂಬ ಪದ ಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ “ಸಾಹೇಬ್” ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಬ್ ಮೂಲದ “ಸಯ್ಯಿದ್” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ “ಸಿದ್ದಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಂದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ “ಹಬ್ಶಿ” ಎಂಬ ಪದವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಬ್ಶಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ. ಇತಿಹಾಸದ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವ ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕ (Pixabay)

ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿದ್ದಿಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಧರ್ಮ ಬೇರೆಬೇರೆ ಇದ್ದರೂ ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ವಿಶೇಷ. ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಭೇದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾಷೆಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಗಳು. ಕೆಲವು ವಯೋವೃದ್ಧರು “ಸಿದ್ದಿಮೊ” ಅಥವಾ “ಸಿದ್ದಿ ಭಾಷೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುವ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಬಂಟು ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜೀವನೋಪಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೃಷಿ, ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬನೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಯುವಕರು ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮೊಹರಂ: ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಸಿದ್ದಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಯುವತಿಯರು

ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆ – ಸಮುದಾಯದ ಆತ್ಮ

ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆ “ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆ”. ಇದು ಪೂರ್ವಜರ ಆರಾಧನೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ನೆನೆದು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭ ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳವರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಇವರ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಡಮಾಮಿ ಕುಣಿತ

ಸಿದ್ದಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದ ಲಯ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಗಾಯನ ಶೈಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. “ಡಮಾಮಿ” ಎಂಬ ಚರ್ಮವಾದ್ಯ ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ಯ. ಒಬ್ಬರು ಡಮಾಮಿ ನುಡಿಸಿದರೆ, ಉಳಿದವರು ಸಿದ್ದಿಮೊ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲಯಬದ್ಧ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು “ಡಮಾಮಿ ಕುಣಿತ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆಫ್ರಿಕನ್ ತಾಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದ ಭಾವನೆಗಳ ಸಂಗಮವೇ ಈ ಕಲೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ನೃತ್ಯ ತಂಡಗಳು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ – ಕೆಂಪಿರುವೆ ಚಟ್ನಿ

ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಜೀವನದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ “ಕೆಂಪಿರುವೆ ಚಟ್ನಿ” ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾದ್ಯ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ತುರಿಯೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಟ್ನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹುಳಿ–ಖಾರದ ರುಚಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇರುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗಾಜಿನ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಹಲವು ತಿಂಗಳು ಕೆಡದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವಿಜಯಪುರ ಕೊಲ್ಹಾರ ಗಟ್ಟಿ ಕೆನೆಮೊಸರು ರುಚಿ ಸವಿದಿದ್ದೀರಾ?

ಕೆಂಪಿರುವೆ ಚಟ್ನಿ

ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ

ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕರ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಓಟ, ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಿದ್ದಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವೂ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತರೆ, ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕರು ದೇಶಕ್ಕೆ ಪದಕ ತಂದುಕೊಡಬಹುದೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಇವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು

ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದ ಡಮಾಮಿ ನೃತ್ಯ

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವರ ಹೊಸ ಗುರುತು.

ಆಫ್ರಿಕಾದ ನೆಲದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಡುಗಳವರೆಗೆ ಬಂದ ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದ ಪಯಣ ಅಚ್ಚರಿಯದ್ದು. ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇವರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ. ಧರ್ಮ ಬೇರೆಬೇರೆ ಇದ್ದರೂ ಸಂಗೀತ, ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಭಾವನೆ ಇವರನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸಿದೆ.

ಸಿದ್ದಿಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯವಲ್ಲ; ಅವರು ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತ. ಅವರ ಇತಿಹಾಸ, ಕಲೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತು, ಗೌರವಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ಯುವಕರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ ಎಂಬ ಹಾರೈಕೆ.